AMLR 2027 i AMLA: co zmieni nowy pakiet AML UE w Polsce

Unia Europejska przyjęła w 2024 r. pakiet AML, który zmienia sposób regulowania przeciwdziałania praniu pieniędzy. Zamiast dyrektyw, które każde państwo wdraża po swojemu, kluczowe zasady trafią do rozporządzenia stosowanego bezpośrednio w całej UE. Dla polskich instytucji obowiązanych najważniejsza data to 10 lipca 2027 r.

Z czego składa się pakiet AML?

Akt	Co reguluje	Od kiedy
Rozporządzenie (UE) 2024/1624 (AMLR)	obowiązki podmiotów obowiązanych: środki należytej staranności, beneficjent rzeczywisty, limit gotówki	stosowane od 10 lipca 2027 r.
Dyrektywa (UE) 2024/1640 (AMLD6)	organizacja nadzoru krajowego, rejestry beneficjentów, jednostki analityki finansowej	wdrożenie co do zasady do 10 lipca 2027 r.
Rozporządzenie (UE) 2024/1620 (AMLA)	nowy unijny urząd ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy	urząd działa od 2025 r.

Co zmieni AMLR?

1. Jednolite zasady zamiast krajowych różnic. Dziś obowiązki wynikają z polskiej ustawy AML. Od 2027 r. wiele z nich — m.in. zasady stosowania środków należytej staranności, ustalania beneficjenta rzeczywistego czy postępowania wobec PEP — będzie wynikać bezpośrednio z rozporządzenia. Polska ustawa zostanie dostosowana i pozostanie m.in. w zakresie organizacji nadzoru i sankcji.

2. Limit płatności gotówkowych 10 000 euro. AMLR wprowadza w całej UE zakaz przyjmowania przez przedsiębiorców płatności gotówkowych powyżej 10 000 euro za towary lub usługi. Państwa mogą utrzymać niższe limity — więcej w artykule Limit płatności gotówkowych.

3. Nowe podmioty obowiązane. Katalog rozszerzy się m.in. o handlarzy niektórymi dobrami luksusowymi (np. metalami i kamieniami szlachetnymi, drogimi pojazdami, jachtami i samolotami), platformy crowdfundingowe, a od 2029 r. o profesjonalne kluby i agentów piłkarskich.

4. Bardziej szczegółowe zasady. Rozporządzenie precyzuje m.in., jakie dane zbierać przy identyfikacji, jak często aktualizować informacje o klientach i jak weryfikować beneficjentów w złożonych strukturach.

Czym jest AMLA?

Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (AMLA) ma siedzibę we Frankfurcie nad Menem. Jego zadania:

• bezpośredni nadzór nad kilkudziesięcioma najbardziej ryzykownymi instytucjami finansowymi działającymi w wielu krajach (od 2028 r.),
• koordynacja krajowych organów nadzoru — w Polsce m.in. GIIF,
• wydawanie standardów technicznych i wytycznych,
• wspieranie współpracy jednostek analityki finansowej.

Dla małych instytucji obowiązanych — biur rachunkowych czy pośredników nieruchomości — nadzór pozostanie krajowy. AMLA wpłynie na nie pośrednio, przez standardy i wytyczne.

Co się nie zmieni

• Instytucje nadal muszą znać swoich klientów i stosować podejście oparte na ryzyku.
• Nadal obowiązuje sprawdzanie list sankcyjnych — unijnych, ONZ i krajowej listy MSWiA.
• Nadal trzeba dokumentować weryfikację i przechowywać ją przez określony czas.
• Nadal zgłasza się podejrzane transakcje do krajowej jednostki analityki finansowej (w Polsce GIIF).

Jak przygotować się do 2027 roku?

1. Zaktualizuj ocenę ryzyka i procedurę pod kątem AMLR, gdy pojawią się polskie przepisy dostosowujące i wytyczne AMLA.
2. Sprawdź, czy nie staniesz się podmiotem obowiązanym — szczególnie jeśli handlujesz dobrami luksusowymi.
3. Uporządkuj dokumentację — w nowym reżimie wymagania co do aktualności danych będą bardziej szczegółowe.
4. Przeszkol pracowników — zob. Szkolenie AML dla pracowników.
5. Zautomatyzuj powtarzalne czynności — np. sprawdzanie list sankcyjnych i PEP w WeryfikacjaKlienta.pl, z raportem PDF do akt.

Źródła: Rozporządzenie (UE) 2024/1624 (EUR-Lex), Rozporządzenie (UE) 2024/1620 (EUR-Lex).

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Szczegółowe zasady zależą od przepisów krajowych dostosowujących i aktów wykonawczych.