AML: co to jest i kogo dotyczy?

AML to skrót od angielskiego Anti-Money Laundering, czyli przeciwdziałanie praniu pieniędzy. Tym słowem określa się cały system przepisów, instytucji i procedur, które mają utrudnić wprowadzanie do obiegu pieniędzy pochodzących z przestępstw — oraz finansowanie terroryzmu (stąd często spotykany skrót AML/CFT).

Czym jest pranie pieniędzy

Pranie pieniędzy to nadawanie „brudnym” pieniądzom pozoru legalności. W Polsce jest przestępstwem z art. 299 Kodeksu karnego. Zwykle opisuje się je w trzech etapach:

1. Lokowanie — wprowadzenie gotówki do systemu finansowego, np. wpłaty w wielu mniejszych kwotach.
2. Warstwowanie — seria przelewów, faktur i transakcji między firmami, która zaciera ślad pochodzenia pieniędzy.
3. Integracja — powrót pieniędzy do legalnej gospodarki, np. zakup nieruchomości czy udziałów w spółce.

Na każdym z tych etapów przestępcy potrzebują pośredników: banku, biura rachunkowego, pośrednika nieruchomości, notariusza. Dlatego przepisy AML nakładają obowiązki właśnie na nich.

Jak działa system AML w Polsce

• Ustawa — ustawa z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu określa, kto ma obowiązki i jakie.
• GIIF — Generalny Inspektor Informacji Finansowej analizuje zawiadomienia o podejrzanych transakcjach, kontroluje instytucje i nakłada kary.
• Instytucje obowiązane — firmy wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy, które weryfikują klientów, oceniają ryzyko i zawiadamiają GIIF.
• Unia Europejska — od 2025 r. działa unijny urząd AMLA, a od 10 lipca 2027 r. zacznie obowiązywać rozporządzenie (UE) 2024/1624 z jednolitymi zasadami dla całej UE.

Kogo dotyczy AML

Instytucje obowiązane. Oprócz banków i instytucji finansowych to m.in. biura rachunkowe, doradcy podatkowi, biegli rewidenci, notariusze, adwokaci i radcowie prawni (przy określonych czynnościach), pośrednicy w obrocie nieruchomościami, kantory i przedsiębiorcy przyjmujący płatności gotówką od 10 000 euro.

Każda firma — w zakresie sankcji. Zakaz udostępniania środków osobom z list sankcyjnych dotyczy wszystkich przedsiębiorców, nie tylko instytucji obowiązanych.

Wszyscy przedsiębiorcy — limit gotówki. Płatności między przedsiębiorcami o wartości powyżej 15 000 zł muszą być dokonywane przez rachunek płatniczy (art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców).

AML a KYC

KYC (Know Your Customer) to część AML — konkretne czynności „poznaj swojego klienta”: identyfikacja, weryfikacja tożsamości, beneficjent rzeczywisty, sprawdzenie list i PEP. Różnice wyjaśniamy w artykule KYC: co to jest.

Od czego zacząć w małej firmie

1. Sprawdź, czy jesteś instytucją obowiązaną — art. 2 ust. 1 ustawy.
2. Przygotuj ocenę ryzyka swojej działalności — wzór i przykłady.
3. Spisz wewnętrzną procedurę AML — struktura procedury.
4. Weryfikuj każdego nowego klienta — tożsamość, beneficjent rzeczywisty, listy sankcyjne, PEP.
5. Dokumentuj i przechowuj wszystko przez 5 lat.

System AML — czyli narzędzie

W praktyce „system AML” czy „aplikacja AML” to także oprogramowanie, które automatyzuje część tych kroków. W WeryfikacjaKlienta.pl sprawdzisz klienta na listach sankcyjnych MSWiA, UE i ONZ oraz w bazie PEP w 30 sekund i otrzymasz raport PDF z kodem QR do dokumentacji. Bez abonamentu — płacisz za weryfikację. Zobacz przykładowy raport.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.