Osoba odpowiedzialna za AML: kogo wyznaczyć (art. 6–9 ustawy)

Ustawa z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu wymaga, by w każdej instytucji obowiązanej było jasne, kto odpowiada za AML. Brak wyznaczenia takich osób to jedno z naruszeń wymienionych w art. 147 — zagrożone karą administracyjną.

Trzy role z ustawy

Rola	Przepis	Zadanie
Kadra kierownicza wyższego szczebla	art. 6	odpowiada za wykonywanie obowiązków z ustawy; zatwierdza m.in. procedurę wewnętrzną i akceptuje relacje z klientami wysokiego ryzyka
Członek zarządu odpowiedzialny za wdrożenie obowiązków	art. 7	wyznaczany spośród członków zarządu lub innego organu zarządzającego — jeśli instytucja taki organ ma
Pracownik odpowiedzialny za zgodność	art. 8	osoba na stanowisku kierowniczym, która dba o zgodność działalności z przepisami AML i przekazuje zawiadomienia do GIIF

Jednoosobowa działalność (art. 9)

W instytucji prowadzonej przez osobę fizyczną — np. jednoosobowym biurze rachunkowym czy biurze nieruchomości — obowiązki kadry kierowniczej i pracownika odpowiedzialnego za zgodność wykonuje sam przedsiębiorca. Nie trzeba nikogo zatrudniać, ale warto to wprost zapisać w procedurze AML.

Zadania osoby odpowiedzialnej w praktyce

• przygotowanie i aktualizacja oceny ryzyka instytucji (co najmniej co 2 lata),
• opracowanie i wdrożenie wewnętrznej procedury,
• nadzór nad stosowaniem środków bezpieczeństwa finansowego i bieżącym monitorowaniem,
• analiza nietypowych sytuacji i decyzja o zawiadomieniu GIIF,
• organizacja szkoleń dla pracowników,
• obsługa anonimowego kanału zgłaszania naruszeń (art. 53),
• kontakt z GIIF i innymi organami, przygotowanie do kontroli.

Kogo wyznaczyć?

Pracownik odpowiedzialny za zgodność powinien:

• zajmować stanowisko kierownicze i mieć realny wpływ na decyzje,
• znać przepisy AML i specyfikę działalności firmy,
• mieć dostęp do informacji o klientach i transakcjach,
• działać niezależnie — jego ocena podejrzeń nie może zależeć od wyników sprzedażowych.

W małej spółce rolę członka zarządu z art. 7 i pracownika z art. 8 często pełni ta sama osoba — np. prezes. Ważne, by wyznaczenie było udokumentowane: uchwałą, zarządzeniem albo zapisem w procedurze, z datą i zakresem obowiązków.

Odpowiedzialność

Osoba odpowiedzialna nie przejmuje odpowiedzialności instytucji — ta nadal odpowiada za naruszenia. Ustawa przewiduje jednak także kary dla osób pełniących funkcje kierownicze, w tym czasowy zakaz pełnienia takich funkcji (art. 150). Dlatego warto zadbać o rzetelną dokumentację wszystkich decyzji.

Jak odciążyć osobę odpowiedzialną

Najwięcej czasu pochłania rutyna: sprawdzanie każdego nowego klienta na listach sankcyjnych i w bazie PEP oraz dokumentowanie wyników. To zadanie przejmie WeryfikacjaKlienta.pl — 30 sekund na klienta i raport PDF z kodem QR do akt. Osoba odpowiedzialna może skupić się na analizie i decyzjach.

Źródła: ustawa z 1 marca 2018 r. (ISAP).

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.